Chương 3: Chương 003: Người có quyền ký cũng phải mang được hàng

Ba ngày sau, Lâm Uyên đến Ma Đô trước đoàn khách Nhật mười phút.

Phòng tiếp khách ở tầng dưới của một trung tâm hội nghị đã bày sẵn bảng tên. Trên một phía bàn là đại diện địa phương, người phụ trách khu công nghiệp và Vệ Triết. Phía đối diện có ba chỗ trống: một cho doanh nghiệp Nhật, một cho phiên dịch, chỗ cuối cùng dành cho người của định chế đã chủ động liên lạc với Dữu Minh Hiên.

Lâm Uyên nhấc tấm bảng tên ở chỗ cuối lên xem. Chỉ có tên định chế, không có tên người.

“Người ấy chưa đến?”

“Đang ở sân bay.” Vệ Triết đặt một tập hồ sơ trước mặt anh. “Họ xin nói chuyện trước qua điện thoại. Tôi bảo đợi đủ người.”

“Đúng rồi. Đưa được người Nhật tới không có nghĩa là họ được ký thay người Nhật.”

Vệ Triết mở trang đầu. Doanh nghiệp bên kia là một nhà sản xuất linh kiện điện tử có nhà máy ở Nhật. Người tới là phó tổng phụ trách mảng sản xuất. Thư giới thiệu có con dấu công ty, ghi rõ ông được phép khảo sát địa điểm và đàm phán phương án di dời một dây chuyền. Mọi giao dịch tài sản vẫn cần hội đồng quản trị phê chuẩn.

Ít nhất lần này, chữ đàm phán đã hiện ra trên giấy.

“Dây chuyền nào?” Lâm Uyên hỏi.

“Danh mục họ gửi có ba nhóm thiết bị. Chưa có số máy, hồ sơ sở hữu hay sản lượng thực tế.”

“Vậy hôm nay chưa bàn giảm nợ.”

“Có người sẽ muốn bàn.” Vệ Triết chỉ sang tấm bảng tên trống.

Cửa mở. Hai người đàn ông mặc vest bước vào cùng phiên dịch. Người đi trước cúi chào, tự giới thiệu là phó tổng của doanh nghiệp Nhật. Người đi sau mang một ống bản vẽ dài, đặt cẩn thận lên bàn như đặt một thứ rất đắt.

Lâm Uyên bắt tay từng người, mời ngồi. Anh không hỏi giá ngay.

Phó tổng giới thiệu rằng nhà máy của họ đang chịu áp lực chi phí và thị trường. Chuyển một phần năng lực sản xuất sang Trung Quốc có thể giúp giữ khách hàng, đồng thời cho họ thêm một lựa chọn nếu việc cung ứng ở Nhật tiếp tục bất ổn.

Ông nói khá thẳng. Lâm Uyên nghe xong liền hỏi:

“Ông muốn chuyển hoạt động kinh doanh sang đây, hay chỉ chuyển máy?”

Phiên dịch chuyển câu hỏi. Phó tổng nhìn người mang bản vẽ, rồi trả lời rằng cả hai phương án đều có thể trao đổi.

“‘Có thể trao đổi’ là câu tôi nghe suốt tuần nay.” Lâm Uyên mỉm cười. “Tôi muốn biết ông định giữ khách hàng, kỹ sư và quy trình sản xuất nào cùng với máy. Nếu chỉ bán vài chiếc thiết bị, bên mua trên thị trường rất nhiều. Chúng tôi không cần mượn cả một phòng hội nghị để mua.”

Người phụ trách khu công nghiệp bên cạnh hơi nghiêng đầu. Ông vốn chuẩn bị nói về diện tích đất và giá thuê, giờ đành gấp lại tờ giấy đã đánh dấu.

Phó tổng trả lời rằng đội kỹ thuật có thể hỗ trợ lắp đặt. Hợp đồng khách hàng thì cần bàn riêng, vì nhiều khách hàng không chấp nhận thay đổi nơi sản xuất nếu chưa kiểm tra nhà máy mới.

“Như vậy mới là nói chuyện.” Lâm Uyên gật đầu. “Khách hàng chưa đồng ý, dây chuyền chuyển sang cũng chưa thể tự sinh ra đơn hàng. Nếu ông muốn chúng tôi nhận định giá bằng sản lượng tương lai, ông phải cho thấy ai cam kết mua.”

Phiên dịch vừa dứt lời, người mang bản vẽ đã tháo dây buộc. Trên giấy là sơ đồ bố trí xưởng, các khu cấp điện và hệ thống xử lý phụ trợ. Nó trông giống một dự án thật hơn rất nhiều so với hai trang thư của luật sư chung.

Nhưng một sơ đồ vẫn chỉ là một sơ đồ.

Vệ Triết hỏi hồ sơ nghiệm thu và danh mục tài sản. Phó tổng nói nhóm của ông mới được phép trao đổi khung phương án; tài liệu chi tiết phải ký thỏa thuận bảo mật trước.

“Được.” Lâm Uyên đáp. “Ký bảo mật không khó. Trước khi ký, tôi cần xác nhận ai có quyền cung cấp tài liệu và quyền chuyển giao tài sản nằm ở công ty nào. Không bắt ông đem bí mật kỹ thuật ra bàn ngay.”

Phó tổng nhìn anh lâu hơn một chút.

“Ông Lâm, tôi được nói rằng ông rất muốn dự án này.”

“Tôi muốn dự án tốt.” Lâm Uyên nói. “Hai việc khác nhau.”

Người của định chế đến muộn gần nửa giờ. Ông ta xin lỗi bằng một câu rất ngắn rồi kéo ghế ngồi ngay cạnh phía Nhật, như thể hai bên đã có cùng một kế hoạch.

Ông trình bày kế hoạch ấy trước cả khi uống nước: nếu nhà máy Nhật chấp thuận chuyển dây chuyền, giá trị dự án sẽ được tính vào phần nghĩa vụ của định chế đã giới thiệu. Đổi lại, định chế này chịu chi phí khảo sát ban đầu và thúc đẩy các bên còn lại chấp nhận phương án.

“Bao nhiêu?” Lâm Uyên hỏi.

“Giá trị dự kiến của toàn bộ dự án có thể lên đến vài trăm triệu USD.”

“Đó không phải câu trả lời.”

Người kia mở cặp lấy một tờ trình. Trên đó có giá mua thiết bị khi còn mới, tiền xây xưởng, chi phí đào tạo và doanh thu dự kiến trong ba năm. Cộng các khoản lại, con số rất đẹp.

Lâm Uyên đẩy tờ giấy sang cho Vệ Triết.

“Ông định dùng doanh thu ba năm chưa phát sinh để giảm nợ ngay hôm nay?”

“Đó là giá trị kinh tế của dự án.”

“Vậy ông giữ dự án ấy đi. Ba năm nữa kiếm được tiền, tôi sẽ đến chúc mừng.”

Người phụ trách khu công nghiệp cúi xuống nhấp nước để giấu một nụ cười. Phó tổng phía Nhật không cười. Doanh thu tương lai là con bài hấp dẫn nhất họ mang tới; bị tách khỏi giá trị thiết bị, phần còn lại chắc chắn nhỏ hơn.

Vệ Triết nói tiếp: “Khung ban đầu là tài sản và năng lực công nghiệp thực sự chuyển đến, được thẩm định rồi mới xem xét giảm nghĩa vụ theo tỷ lệ đã bàn. Đất do địa phương cân nhắc cấp, nhà xưởng chưa xây, khách hàng chưa chuyển hợp đồng — không thể cộng hết vào giá trị mà bên ông đã giao.”

“Các ông muốn hưởng cả nhà máy mà không tính chi phí đưa nó đến đây?” đại diện định chế phản bác.

“Tính,” Lâm Uyên đáp. “Nhưng phải biết chi phí do ai trả, trả cho ai và đã xảy ra chưa. Tôi không loại chi phí vận chuyển hợp lý. Tôi loại khoản tiền chưa ai bỏ ra mà ông đã đưa vào hóa đơn.”

Không khí trên bàn cứng lại.

Người phụ trách khu công nghiệp rốt cuộc cũng lên tiếng. Địa phương có thể xem xét địa điểm, điện, thủ tục và chính sách trong thẩm quyền; muốn xin hỗ trợ cụ thể phải có danh mục thiết bị, quy mô đầu tư, kế hoạch việc làm và đơn vị thực hiện. Ông không cam kết diện tích đất hoặc mức thưởng ngay tại cuộc họp.

Đại diện định chế nhìn ông:

“Chúng tôi tưởng các ông rất muốn thu hút công nghiệp.”

“Muốn.” Người phụ trách đáp. “Cho nên mới phải biết thứ gì sẽ đến. Đất của chúng tôi không phải một dòng trống để các ông điền vào bảng định giá.”

Lâm Uyên đặt cốc xuống.

Kiếp trước anh đã thấy người ta nói về chuyển dịch chuỗi cung ứng như thể chỉ cần đóng thùng máy rồi chở đi. Vài năm sau, thứ đáng tiền không chỉ là máy mà còn là quy trình, người biết sửa nó và khách hàng chịu mua hàng làm ra. Anh muốn chen vào bàn cờ ấy sớm; không phải vì nhớ được tên một nhà máy trong tương lai mà có thể biết hôm nay chiếc máy trước mắt thuộc về ai. Nhìn bản vẽ đẹp đến đâu cũng không thay được lần kiểm tra này.

Bàn cờ đã đổi một chút. Hôm trước các địa phương phải đợi xem mười hai định chế có đưa nổi người Nhật tới không. Hôm nay người đã tới, chính phía mang dự án phải trả lời thứ gì có thể đi cùng ông ta.

Phó tổng người Nhật nhìn bản vẽ một hồi rồi chủ động đề nghị tổ kỹ thuật của ông và đại diện địa phương đi xem hai vị trí có thể đặt xưởng. Đồng thời, trong bảy ngày ông sẽ xin công ty cung cấp danh mục tài sản theo số máy, tình trạng vận hành, quyền sở hữu, hợp đồng bảo trì và các ràng buộc chuyển nhượng. Phần khách hàng sẽ được lập thành danh sách riêng, chỉ công bố sau khi hai bên ký bảo mật.

“Bảy ngày là đề nghị của ông?” Lâm Uyên hỏi.

“Là thời hạn tôi có thể chịu trách nhiệm đôn đốc.”

“Ghi như vậy vào biên bản. Đừng ghi là hội đồng quản trị của ông đã đồng ý bán.”

Phó tổng gật đầu. Lần đầu từ khi vào phòng, ông nở một nụ cười thật.

Đại diện định chế lập tức muốn thêm một câu: việc phó tổng hiện diện hôm nay đã hoàn thành điều kiện đưa doanh nghiệp Nhật tới thương lượng trong vòng mười lăm ngày.

Vệ Triết nhìn Lâm Uyên.

“Ông ấy có thư cho phép đàm phán phương án di dời,” Lâm Uyên nói. “Chúng tôi ghi nhận cuộc gặp và phạm vi thư ủy quyền. Nó có đáp ứng điều kiện trong khung Ma Đô hay không, phải đối chiếu đúng văn bản và quyền hạn, không để một câu trong biên bản hôm nay tự sửa thỏa thuận cũ. Dẫu có đáp ứng việc đến bàn, nó cũng không có nghĩa tài sản đã chuyển hay nghĩa vụ đã được giảm.”

Đại diện định chế định nói thêm, nhưng phó tổng phía Nhật giơ tay.

“Tôi đồng ý ghi đúng những gì tôi có quyền làm.”

Một câu ấy không mang đến đồng nào. Nhưng nó khiến người muốn dùng chuyến đi của ông làm tờ biên nhận phải ngồi yên.

Chiều muộn, đoàn đi xem khu đất.

Một vị trí gần đường vận chuyển hàng hóa, vị trí còn lại có nguồn điện thuận lợi hơn nhưng cần thêm hạ tầng xử lý nước thải. Phó tổng hỏi rất kỹ về điện dự phòng và thời gian phê duyệt xây dựng. Người của khu công nghiệp trả lời những gì có hồ sơ, chỗ chưa có thì hẹn cung cấp sau. Không ai trải bản vẽ ra chụp ảnh ký kết.

Lâm Uyên đứng ở mép đường, nhìn nhóm kỹ sư Nhật dùng thước đo khoảng cách từ cổng dự kiến tới trạm điện. Họ hỏi chi tiết khó chịu đến mức đại diện định chế phải đứng chờ dưới nắng. Anh lại thấy yên tâm hơn lúc ở phòng họp.

Người thật sự định vận hành nhà máy thường hỏi chuyện nhà máy có chạy được hay không.

Người chỉ muốn đổi lấy một con số trên giấy thì thích hỏi giá trị dự kiến.

Đại diện định chế bước tới cạnh anh.

“Ông Lâm, nếu phương án này thành, phần giảm nghĩa vụ nên ghi ưu tiên cho chúng tôi. Không có chúng tôi, ông không gặp được họ nhanh như vậy.”

“Ông đã giúp đưa họ tới. Tôi ghi nhận.”

“Chỉ ghi nhận?”

“Ông muốn tôi cam kết giảm vào phần của ông, trước khi biết mười một nhà kia có chấp nhận cách phân bổ ấy không, trước khi biết dây chuyền thuộc về ai và có chuyển được không?”

“Chúng tôi có thể thuyết phục họ.”

“Vậy thuyết phục đi. Đưa tôi một phương án phân bổ được người có nghĩa vụ chấp nhận. Tôi sẽ xem cùng giá trị tài sản sau thẩm định.”

Người kia tháo kính lau, không đáp ngay.

Lâm Uyên không ngăn ông ta đi tìm một thỏa thuận tốt hơn. Bên nào chịu bỏ công kéo dự án về cần nhìn thấy lợi ích. Nhưng anh sẽ không trả phần thưởng bằng quyền mà mình chưa biết có thể phân phối.

Điện thoại Vệ Triết rung đúng lúc ấy. Ông đọc thư từ pháp vụ, bước nhanh lại gần.

“Danh mục sơ bộ vừa đến. Có một vấn đề.”

Ông đưa màn hình cho Lâm Uyên. Một số thiết bị trên sơ đồ không đứng tên pháp nhân mà phó tổng đại diện. Chúng được thuê theo hợp đồng dài hạn; quyền chuyển địa điểm và chuyển nhượng cần bên cho thuê chấp thuận. Một nhóm máy khác đang nằm trong gói bảo đảm cho khoản vay của công ty mẹ.

Lâm Uyên đọc kỹ hai dòng chú thích. Phó tổng đã có quyền ngồi bàn. Ông cũng có thiện chí đưa dự án đi.

Nhưng thiện chí không tháo được tài sản khỏi hợp đồng thuê và khoản bảo đảm.

Anh gọi phó tổng trở lại. Người ấy vừa xem xong trạm điện, trên giày còn bám đất.

“Ông biết các ràng buộc này chứ?” Lâm Uyên hỏi.

Phó tổng nhìn màn hình, thở ra.

“Tôi biết có hợp đồng tài trợ thiết bị. Tôi chưa được xem bản cập nhật sau khi công ty mẹ tái cấp vốn.”

“Vậy ngày mai đừng đưa tôi bảng giá mới.” Lâm Uyên trả điện thoại cho Vệ Triết. “Trước tiên cho biết ai có quyền cho máy rời Nhật. Bên cho thuê, ngân hàng nhận bảo đảm, công ty mẹ — thiếu một chữ ký, cả dây chuyền đẹp đến đâu cũng chỉ nằm trên bản vẽ.”

Phó tổng quay sang đại diện định chế đã đưa mình tới. Người này không nhìn ông, chỉ nhìn những chiếc máy trong màn hình, như thể lần đầu hiểu chúng không tự đi được.

“Ông có quan hệ với phía tài trợ của họ không?” Lâm Uyên hỏi đại diện định chế.

“Tôi cần kiểm tra.”

“Kiểm tra nhanh đi. Nếu bên cho thuê cũng là một trong các chủ nợ của tập đoàn, họ có thể muốn một phương án khác. Nếu không phải, các ông phải đưa thêm một người vào bàn.”

Đại diện định chế chậm rãi cất kính.

Ông đến Ma Đô để xin quyền được giảm nghĩa vụ trước những nhà còn lại. Rốt cuộc, muốn giành phần ấy, ông phải tự đi tìm người có thể thả những chiếc máy ra.

Lâm Uyên quay lại phía khu đất. Trạm điện vẫn ở đó, đường vận chuyển vẫn ở đó. Dự án có thể thành thật, nhưng chưa thành ở hôm nay.

“Ngày thứ bảy,” anh nói với phó tổng, “tôi muốn danh sách những người có quyền nói ‘được chuyển’. Đưa được họ tới, chúng ta bàn tiếp chuyện giá.”

Phó tổng gật đầu. Đại diện định chế đứng bên cạnh không nói gì.

Lần này, ông ta không hỏi mình sẽ được giảm bao nhiêu nữa.